Sąd w Krakowie oddala wniosek Columbus Energy o „uciszenie” Olgi Malinkiewicz.

Bogate uzasadnienie: wolność debaty publicznej, brak interesu prawnego i nieproporcjonalność środka

Kraków, 15 września 2025 r. – Sąd Okręgowy w Krakowie (Wydział Cywilny), po rozpoznaniu wniosku o zabezpieczenie złożonego przez Columbus Energy S.A. przeciwko dr Oldze Malinkiewicz, oddalił w całości żądanie nałożenia czasowego zakazu wypowiedzi (tzw. „gag order”). Sąd podkreślił, że sporne wypowiedzi wynalazczyni technologii SAULE mieszczą się w granicach dozwolonej krytyki, dotyczą spraw istotnych dla opinii publicznej i zostały sformułowane w tonie rzeczowym, bez inwektyw.

O co wnosił wnioskodawca i jaki był cel zabezpieczenia

Columbus Energy żądał, aby do czasu prawomocnego zakończenia sporu zasadniczego sąd zakazał Oldze Malinkiewicz publicznych wypowiedzi dotyczących relacji korporacyjnych, finansów i sytuacji w grupie SAULE, powołując się na zagrożenie renomy spółki. Realnym skutkiem byłoby czasowe wyłączenie udziału jednej ze stron w debacie o losach przełomowej technologii perowskitowej.

Test zabezpieczenia w k.p.c.: dwa progi, których nie pokonano

Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 730¹ k.p.c. wnioskodawca musi (1) uprawdopodobnić roszczenie oraz (2) wykazać interes prawny w zabezpieczeniu (konkretne, realne i bliskie ryzyko powstania szkody trudnej do naprawienia lub udaremnienia celu postępowania). W tej sprawie:

• Nie uprawdopodobniono bezprawności wypowiedzi – materiał dowodowy wskazuje, że są one osadzone w faktach, odnoszą się do rzeczywistych zdarzeń i stanowią element dyskusji o ważnym interesie publicznym (rynek energii, bezpieczeństwo technologiczne, strategia dla polskiej/europejskiej innowacji).
• Nie wykazano interesu prawnego – spółka nie przedstawiła przekonujących dowodów, że brak natychmiastowego zakazu doprowadzi do nieodwracalnej szkody albo uniemożliwi wykonanie ewentualnego przyszłego orzeczenia.

Wolność wypowiedzi i debata publiczna: szersze granice krytyki wobec podmiotów rynkowych

Sąd szeroko odwołał się do standardów konstytucyjnych (art. 54 Konstytucji) i konwencyjnych (art. 10 EKPC), a także do orzecznictwa ETPC i SN. Konkluzje:

• W sprawach publicznie istotnych – takich jak spór o kontrolę nad technologią o znaczeniu strategicznym – dopuszczalny jest szerszy zakres krytyki, również wobec spółek giełdowych i menedżerów.
• Olga Malinkiewicz utrzymała ton profesjonalny; sąd nie dopatrzył się w jej wypowiedziach znieważających określeń ani „czystej napaści” na reputację – przekaz dotyczył konkretnych problemów zarządczych i ryzyk dla projektu.
• Jeśli wypowiedzi mają bazę faktograficzną (własne doświadczenia, dokumenty, komunikaty rynkowe, publikacje prasowe), to trudno przypisać im oczywistą bezprawność, która uzasadniałaby środek tak daleko idący jak prewencyjny zakaz wypowiedzi.

Proporcjonalność i zakaz „prewencyjnej cenzury”

Żądany środek miałby charakter prewencyjny i z definicji ingerowałby w bieżącą debatę rynkową. Sąd zaakcentował, że:

• Zabezpieczenie nie służy tłumieniu debaty ani „mrożeniu” krytyki; to instrument wyjątkowy, gdy istnieje jasna, konkretna i bliska perspektywa szkody nieodwracalnej.
• Nawet przy częściowym uprawdopodobnieniu naruszeń, środek powinien być najmniej dolegliwy. Blankietowy zakaz wypowiedzi jest nieproporcjonalny; prawo przewiduje łagodniejsze instrumenty ochrony dóbr osobistych po przeprowadzeniu procesu (sprostowanie, przeprosiny, zasądzenie świadczeń).

Ocena „podstawy faktograficznej” i weryfikacja materiałów

Sąd przeanalizował materiały prasowe i internetowe przywoływane przez strony. Ustalenia:

• Tematyka sporów w grupie SAULE (finansowanie, decyzje właścicielskie, wpływ na prace R&D) od dłuższego czasu funkcjonuje w obiegu publicznym – nie jest to nowa, „sensacyjna” narracja pozbawiona oparcia w rzeczywistości.
• Wypowiedzi Malinkiewicz były konkretne i rzeczowe, dotyczyły zdarzeń istotnych dla oceny ryzyka biznesowego oraz dla strategii rozwoju technologii perowskitowej w UE.

Znaczenie orzeczenia: ochrona nauki, innowacji i interesu publicznego

Postanowienie ma wymiar szerszy niż spór dwóch podmiotów. Sąd potwierdził, że w obszarach wysokiej wagi publicznej – jak innowacje energetyczne, bezpieczeństwo technologiczne i rynek kapitałowy – wolność wypowiedzi podlega wzmożonej ochronie. Próby sięgania po środki zabezpieczające jako de facto narzędzia „pre-cenzury” będą oceniane rygorystycznie.

Co dalej procesowo

Oddalenie wniosku o zabezpieczenie nie przesądza o wyniku sporu głównego. Jednak wysyła jasny sygnał: ciężar dowodu bezprawności i szkody spoczywa na powodzie, a przed publikacją zakazów sąd będzie dokładnie ważył wolność debaty oraz proporcjonalność środków.

Najważniejsze tezy z uzasadnienia – w skrócie

• Brak uprawdopodobnienia roszczenia i brak interesu prawnego w rozumieniu art. 730¹ k.p.c.
• Wysoki interes publiczny – technologia perowskitowa i spór korporacyjny w sektorze strategicznym.
• Profesjonalny ton wypowiedzi Olgi Malinkiewicz, brak inwektyw i znieważania.
• Oparcie w faktach – sporne treści wynikają z dokumentów i doniesień publicznych.
• Zakaz wypowiedzi jako środek nieproporcjonalny i „prewencyjna cenzura”.

Symboliczny wymiar sprawy

Decyzja sądu została odebrana jako istotny precedens dla ochrony wolności słowa w sektorze naukowym i technologicznym. W opinii komentatorów, wyrok potwierdza, że osoby publicznie zaangażowane w rozwój innowacyjnych technologii mają prawo informować opinię publiczną o nieprawidłowościach czy ryzykach w projektach, które mają znaczenie gospodarcze i strategiczne dla kraju.

Dr Olga Malinkiewicz, komentując decyzję sądu, napisała w mediach społecznościowych:

„Sąd po raz kolejny uznał, że nie przekroczyłam granic dopuszczalnej krytyki, zachowałam profesjonalny ton i nie używałam inwektyw wobec drugiej strony. Wolność słowa w Polsce nadal istnieje – trzeba tylko mieć odwagę z niej korzystać.”

Znaczenie postanowienia

Oddalenie wniosku Columbus Energy stanowi potwierdzenie, że polskie sądy coraz częściej odwołują się do europejskich standardów ochrony praw człowieka i zasad rzetelnej debaty publicznej. Wyrok ten może stać się ważnym punktem odniesienia w sporach dotyczących relacji między inwestorami a naukowcami, zwłaszcza w kontekście technologii o strategicznym znaczeniu, takich jak ogniwa perowskitowe.

Pełny tekst postanowienia (fotokopia):
Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 15 września 2025 r., sygn. I Co 910/25
adres: sauletech.com/wp-content/uploads/2025/10/250915_Olga-Malinkiewicz_I_Co_910_25_Postanowienie-o-oddaleniu-wniosku-o-zabezpieczenie.pdf)

Źródło:
X/Twitter – @OMalinkiewicz (wpis z 29.09.2025)